Rögar ve Logar Temizliği

Rögar temizliği, kanalizasyon hattı üzerindeki bacalarda biriken katı atık ve çamurun vakumla çekilip hattın yıkanmasıdır. Logar olarak da bilinen bu bacalar tıkandığında atık su bina içine geri teper.

Bu sayfada rögarın ne işe yaradığını, neden dolduğunu, yağmur sezonu öncesi kontrolün neden önemli olduğunu ve site ölçeğinde işin nasıl planlandığını anlattık.

Rögar ne işe yarar?

Rögar, kanalizasyon hattının yön değiştirdiği veya birden fazla hattın birleştiği noktalarda bulunan ve hatta müdahale imkânı sağlayan bacadır. Hattın tek görünür noktası olduğu için hem kontrol hem müdahale buradan yapılır.

Bir rögarın kapağı açıldığında hattın durumu hakkında üç şey anlaşılır: sıvı seviyesi normal mi, akış devam ediyor mu, dipte birikinti var mı. Sıvı seviyesi çıkış borusunu geçmişse hat dolu demektir ve ilk yoğun kullanımda geri tepme kaçınılmazdır.

Rögar neden dolar?

Rögarlar hem yukarıdan gelen atıkla hem dışarıdan giren katı maddeyle dolar; ikinci sebep çoğu zaman göz ardı edilir.

• Yaprak ve toprak: Sonbaharda bahçe ve avlu rögarlarını hızla doldurur.
• Kum ve çakıl: Otopark ve bahçe ızgaralarından yağmurla birlikte taşınır, dipte sert bir tabaka oluşturur.
• Yağ ve tortu: Mutfak hatlarından gelen yağ baca duvarlarında birikir.
• Ambalaj ve bez atıklar: Hatta atılan ve çözünmeyen maddeler baca çıkışında tıkaç yapar.
• Kök sarması: Bahçeli yapılarda kökler baca ek yerlerinden içeri girer.

Yağmur sezonu öncesi kontrol neden gerekli?

İlk sağanakta su baskını yaşayan binaların büyük bölümünde sebep, dolmuş rögar ve tıkalı ızgaralardır. Yaz boyunca biriken yaprak ve toprak, ilk yoğun yağışta hattın kapasitesini düşürür ve su tahliye edilemez.

Eylül ile kasım arasında yapılan bir kontrol, sezon boyunca acil çağrıyı büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Kontrolde bakılan noktalar şunlardır: tüm rögarların seviyesi, otopark ve bahçe ızgaralarının açıklığı, yağmur suyu hattının akış hızı ve bodrum drenaj pompasının çalışıp çalışmadığı.

Bu kontrolün maliyeti, tek bir su baskını sonrası yapılan tahliye ve temizlik masrafının çok altında kalıyor.

Rögar temizliği nasıl yapılır?

Rögar temizliğinde önce baca içindeki sıvı ve çamur vakumla çekilir, ardından giriş ve çıkış hatları basınçlı suyla yıkanır. İşlem sırası şöyledir:

1. Kapak açılır, seviye ve birikinti kontrol edilir.
2. Vakum hortumu indirilir, sıvı ve çamur çekilir.
3. Baca duvarları ve tabanı basınçlı suyla yıkanır.
4. Giriş ve çıkış boruları yıkanarak akış açılır.
5. Su boşaltılarak akış hızı kontrol edilir.
6. Kapak ve çevresi temizlenir, kapak oturması kontrol edilir.

Çıkış borusunun yıkanması en kritik adım. Baca boşaltılsa bile çıkış tıkalıysa hat kısa sürede yeniden dolar.

Site ve iş merkezlerinde rögar bakımı

Birden fazla rögarı olan yapılarda temizlik hat sırasıyla, üstten alta doğru yapılır. Tek bir bacayı temizlemek yeterli olmaz; üst hattan gelen birikinti kısa sürede aynı noktaya döner.

Sitelerde önce rögar krokisi çıkarıyoruz: kaç baca var, hangileri hangi ana hatta bağlanıyor, hangisi kritik nokta. Ardından bakımı yılda iki kez, ilkbahar ve sonbahar olmak üzere programlıyoruz. Yönetim planına sabit kalem olarak eklendiğinde hem aidat üzerindeki etkisi öngörülebilir oluyor hem acil harcamalar azalıyor.

Rögar dolduğunda ne olur?

Dolan bir rögar, hattın tahliye kapasitesini sıfırlar ve atık su en düşük noktadan geri çıkar. Bu nokta genellikle zemin kat banyosu, bodrum gideri ya da otopark ızgarasıdır.

Geri tepen su temiz su değildir; temas ettiği zemin, duvar ve eşyanın dezenfekte edilmesi gerekir. Bu yüzden rögar bakımı, ertelendiğinde maliyeti en hızlı büyüyen kalemlerden biri. Bir bacayı temizlemenin maliyeti ile su basmış bir bodrumun tahliyesi ve temizliği arasında ciddi fark var.

Geri tepme yaşandıysa ilk adım elektrik güvenliğini sağlamak, ardından tahliye ve hat açma oluyor. İkisini aynı ziyarette yapıyoruz.

Izgara ve yağmur suyu hatları

Otopark ve bahçe ızgaraları, rögarlara katı madde taşıyan ana kaynaktır; temizlikte ikisi birlikte ele alınmalıdır.

Izgaranın altındaki çökeltme haznesi kum ve çakılı tutmak için vardır. Bu hazne dolduğunda katı madde doğrudan hatta geçer ve rögarın dibinde sertleşmiş bir tabaka oluşturur. Sertleşen tabakayı sökmek, düzenli bakımdan çok daha uzun sürüyor.

Sitelerde ızgara temizliğini rögar bakımıyla aynı ziyarete alıyoruz. Böylece hem araç bir kez geliyor hem hattın tamamı aynı anda kontrol edilmiş oluyor.

Sık sorulan sorular

Rögar temizliği ne kadar sürer?

Tek bir baca genellikle yarım saat içinde tamamlanır. Site ölçeğinde tüm bacaların temizliği baca sayısına göre yarım ila bir gün sürebilir.

Rögar kapağı kırılmışsa ne yapılmalı?

Kırık kapak hem düşme riski hem de içeri katı madde girmesi anlamına gelir. Temizlik sırasında kapak durumunu da kontrol ediyor, değişim gerekiyorsa bildiriyoruz.

Koku rögardan mı geliyor?

Kapak contası bozuksa ya da baca dolu ise koku dışarı çıkar. Temizlik ve kapak oturmasının kontrolü çoğu durumda kokuyu ortadan kaldırır.

Yağmur suyu hattı ile atık su hattı aynı mı?

Ayrık sistemlerde farklıdır. İkisinin yanlış bağlanması yoğun yağışta atık su hattının taşmasına yol açar; bu durumu temizlik sırasında fark edersek bildiriyoruz.

Belediye ile bizim sorumluluğumuz nerede ayrılıyor?

Genel kural olarak parsel sınırına kadar olan hat yapı sahibinin, sonrası belediyenin sorumluluğundadır. Tıkanıklığın hangi tarafta olduğunu tespit edip yazılı olarak bildiriyoruz.

Rögar temizliği için bize ulaşın

Bacanız doldu, kapaktan koku geliyor ya da yağmurda bahçenizde su birikiyorsa kontrol vakti gelmiş demektir. Sezon öncesi bakım için de randevu oluşturabilirsiniz.